Jak działa mechanizm kształtowania się ceny energii elektrycznej? Czy prąd musi być drogi?

Materiał informacyjny liczysieenergia.pl

Na cenę energii elektrycznej dla gospodarstw domowych, firm i innych instytucji wpływa wiele czynników. Energia jest wytwarzana i sprzedawana przez wytwórców oraz kupowana przez spółki energetyczne w oparciu o obowiązujące przepisy i wypracowane mechanizmy, które mają za zadanie z jednej strony zapewnić przystępne ceny prądu, a z drugiej bezpieczeństwo energetyczne.

Obecnie ceny energii elektrycznej są wysokie, a na ich obniżenie odbiorcy mogą wpłynąć, korzystając z prądu racjonalnie i oszczędnie. W poniższym tekście wyjaśniamy, dlaczego obniżenie zużycia energii ma pozytywny wpływ na wysokość cen prądu.

Energia elektryczna jako towar

Energia elektryczna jest towarem, a zgodnie z prawem polskim i unijnym poza ustawowymi wyjątkami musi być sprzedawana i kupowana na giełdzie. Handel hurtowy odbywa się według ściśle ustalonych reguł, z których istotna dla ceny energii jest zasada „merit order”, kształtująca jej wysokość w hurcie. Z kolei ceny hurtowe przekładają się na ceny detaliczne oferowane odbiorcom końcowym: gospodarstwom domowym, firmom czy różnego rodzaju instytucjom.

Ceny energii w hurcie w największym stopniu zależą od zapotrzebowania na prąd oraz kosztów wytwarzania energii, a zatem również cen surowców takich jak gaz, węgiel czy uran stanowiący podstawę paliwa wykorzystywanego w elektrowniach jądrowych. W Polsce spółki energetyczne będące bezpośrednim sprzedawcą energii mają bardzo ograniczony wpływ na kształtowanie się cen energii. Znacznie większe znaczenie ma w tym przypadku wzrost cen surowców (gazu, węgla) spowodowany wojną w Ukrainie oraz wojna energetyczna wypowiedziana przez Rosję Zachodowi.

Warto podkreślić, że spółki energetyczne współpracują z rządem nad rozwiązaniami prawnymi, które z jednej strony umożliwią złagodzenie wzrostu cen prądu, a z drugiej zapewnią środki na transformację energetyczną i zagwarantowanie wszystkim odbiorcom bezpieczeństwa energetycznego.

Jak działa rynek energii? Zasada „merit order”

Rynek energii jest zorganizowany zgodnie z zasadą „merit order”. Co to oznacza? W pierwszej kolejności do systemu energetycznego wprowadzana jest energia pochodząca ze źródeł o najniższym koszcie zmiennym wytwarzania, czyli w uproszczeniu – najtańsza. W miarę wzrostu zapotrzebowania energia najtańsza jest uzupełniana energią ze źródeł o coraz wyższych kosztach zmiennych wytwarzania. Wzrost zaangażowania „droższych” źródeł wytwórczych skutkuje wzrostem ceny energii na giełdzie, ponieważ ta wyznaczana jest zawsze przez najdroższą jednostkę funkcjonującą w systemie (cena krańcowa).

Analogicznie spadek popytu skutkuje wycofaniem z systemu energii pochodzącej ze źródeł o najwyższym koszcie zmiennym wytwarzania, a wówczas cena krańcowa spada. Mechanizm ten w sposób obrazowy został wyjaśniony w krótkim filmie o cenie energii elektrycznej. Animacja oraz szczegółowe informacje dostępne są na www.liczysieenergia.pl.

Najtańsze i najdroższe źródła wytwórcze w Polsce

Najtańsza jest energia pochodząca z OZE. Koszt inwestycji jest w przypadku mocy wytwórczych dość znaczący, jednak koszt wytwarzania – niski. Niestety, energii z OZE jest w Polsce stosunkowo niewiele, a poza tym jest ona zależna od warunków atmosferycznych.

Droższe są jednostki zasilane węglem brunatnym oraz kamiennym, a także elektrownie szczytowo-pompowe, które pełnią również funkcję magazynów energii. Obecnie najwyższy średni koszt wytwarzania notują jednostki gazowe.

Energia elektryczna ze źródeł gazowych i węglowych jest droga z uwagi na wysokie ceny tych surowców, a w przypadku węgla kamiennego również z powodu wysokich kosztów zakupu praw do emisji CO2 w systemie EU ETS.

W jaki sposób można wpłynąć na spadek cen prądu?

Giełdowe ceny energii elektrycznej na rynku funkcjonującym zgodnie z prawem polskim i unijnym zależą w największym stopniu od dwóch czynników:

  • Popytu na energię elektryczną, czyli zapotrzebowania odbiorców (gospodarstw domowych, firm, instytucji) na energię w danym okresie. Im więcej prądu zużywamy, tym droższa jednostka wytwórcza wyznacza ostateczną cenę za energię.
  • Podaży energii ze źródeł o najniższych kosztach zmiennych wytwarzania. Im więcej energii pochodzącej z OZE w systemie energetycznym, tym niższa cena krańcowa.

O ile jako odbiorcy mamy stosunkowo nieduży wpływ na zwiększenie zaangażowania OZE w produkcję energii elektrycznej, to jednak możemy wpłynąć na obniżenie zużycia prądu, przyczyniając się tym samym do obniżenia jego ceny w hurcie. A niższa cena giełdowa za energię elektryczną to w rezultacie niższa cena detaliczna.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Jak działa mechanizm kształtowania się ceny energii elektrycznej? Czy prąd musi być drogi? - Dziennik Bałtycki

Wróć na pomorska.pl Gazeta Pomorska
Dodaj ogłoszenie