Narażenie na smog zwiększa ryzyko udaru mózgu i zgonu z powodu chorób krążenia. Jak zanieczyszczenie powietrza wpływa na stan zdrowia?

Agata Siemiaszko
Agata Siemiaszko
Smog to powszechne zjawisko, które nasila się szczególnie w okresie grzewczym, czyli jesieno-zimowym. W ochronie przed zanieczyszczeniami powietrza mogą pomóc maski antysmogowe.
Smog to powszechne zjawisko, które nasila się szczególnie w okresie grzewczym, czyli jesieno-zimowym. W ochronie przed zanieczyszczeniami powietrza mogą pomóc maski antysmogowe. sushytska/123RF
Częste narażenie na zanieczyszczenia powietrza prowadzi do rozwoju wielu chorób, w tym astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, a także miażdżycy, demencji i nowotworów. Naukowcy udowodnili właśnie, że oddychanie smogiem zwiększa ryzyko udaru mózgu i śmierci z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego. Podajemy szczegóły najnowszej analizy.

Narażenie na smog to wyższe ryzyko udaru mózgu i zgonu z powodu chorób krążenia

Z powodu narażenia na smog i chorób, które wywołuje, co roku umiera w Polsce ponad 45 tys. osób, czyli prawie 7 razy więcej niż w wyniku biernego palenia – podaje Ministerstwo Zdrowia. Niestety, w wielu miastach poziom zawartych w nim groźnych pyłów PM2,5 znacznie przekracza dopuszczalną normę. Smog nasila się szczególnie w okresie grzewczym, ponieważ palenie w piecach nieodpowiednimi produktami, np. zawierających tworzywa sztuczne, znacznie zwiększa ilość zanieczyszczeń uwalnianych do atmosfery.

Światowa Organizacja Zdrowia ustaliła normy pyłów zawieszonych w powietrzu, która wynosi maksymalnie 10 mcg/m3 PM2,5.

Naukowcy od wielu lat badają wpływ smogu na stan zdrowia i ryzyko rozwoju chorób przewlekłych. Dotychczas wykazano, że zanieczyszczenia powietrza, a szczególnie pyły PM2,5 zwiększają ryzyko zachorowania na astmę, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), a także mogą prowadzić do niepłodności i rozwoju raka. Zaobserwowano również, że mogą przyczyniać się do arytmii i zawału u osób z rozrusznikiem serca.

Natomiast ostatnie badanie opublikowane w „Neurology” potwierdza, że wzrost stężenia pyłów zawieszonych o każde 5 mcg/m3 wiąże się ze zwiększeniem ryzyka pierwszego udaru mózgu o 24 procent, a prawdopodobieństwo wystąpienia pierwszego udaru mózgu zakończonego zgonem jest większe o 30 procent.

Na zagrożenie udarem mózgu występującym u danej osoby po raz pierwszy tylko nieznacznie wpływały wzrosty stężeń gazów takich jak dwutlenek azotu (NO2) i innych tlenków azotu (NOx) w powietrzu – zagrożenie zwiększało się odpowiednio o 0,2 proc. i 0,1 proc. na każde o 5 mcg/m3.

Badacze zaobserwowali również niewielkie zwiększenie się ryzyka zgonu z powodu zaburzeń krążenia u osób po przebytym udarze mózgu o 0,04 proc, jednak dotyczyło to tylko tlenków azotu, a nie pyłów PM2,5.

Zobacz też: Jakie choroby może wywołać stałe narażenie na zanieczyszczenia powietrza?

By uzyskać te dane, naukowcy dokonali analizy danych z bazy UK Biobank pochodzących od ponad 318 tys. osób. Uwzględnili przy tym stopień narażenia na smog i miejsce zamieszkania. Podczas obserwacji u 5967 osób doszło do pierwszego w życiu udaru mózgu, natomiast u 2985 pacjentów po udarze wystąpiły problemy sercowo-naczyniowe; w 1020 przypadkach zakończyły się one zgonem.

W badaniu zaobserwowano, że średnia ekspozycja na pyły PM2,5 u osób z udarem mózgu wynosiła 10,3 mcg/m3, czyli niewiele więcej niż normy ustalone przez WHO (10 mcg/m3). Pokazuje to, że ustalone maksymalne stężenie pyłów nie jest bezpieczne i powinno zostać zmniejszone.

Czym jest smog i jak się przed nim chronić? Wpływ pyłów PM2,5 na zdrowie

Smog jest zjawiskiem atmosferycznym, które polega na występowaniu w powietrzu różnego rodzaju zanieczyszczeń, m.in. gazów, dymu i pary wodnej. Głównym źródłem powstawania zanieczyszczeń powietrza jest emisja pyłów i szkodliwych substancji spalania z domowych pieców i lokalnych kotłowni, szczególnie tych nieprzestrzegających nakazu używania specjalnych filtrów na kominach, a także z pojazdów silnikowych.

Naukowcy dodają, że źródłem pyłów PM2,5 jest nie tylko palenie w piecach, czy spalanie paliwa podczas jazdy pojazdami mechanicznymi, ale również wykonywanie niektórych czynności w domu, np. gotowanie na kuchence gazowej lub pieczenie w piekarniku na gaz, a nawet sprzątanie za pomocą środków czystości czy palenie świec zapachowych.

Najbardziej szkodliwy dla zdrowia jest pył PM2,5, którego jedna cząsteczka ma średnicę 30 razy mniejszą niż ludzki włos. Nie jest zatem możliwe uchwycenie gołym okiem pyłu zawieszonego, jednak jego kumulacja widoczna jest w postaci szarej mgły unoszącej się w powietrzu.

Jak chronić się przed smogiem? Przede wszystkim warto sprawdzać aktualną jakość powietrza i unikać niepotrzebnego wychodzenia na zewnątrz, gdy poziom pyłów zawieszonych przekroczy normę 10 mcg/m3. Dodatkowo w takie dni warto nosić maskę antysmogową z filtrem N95 lub N99 (FFP2 i FFP3) i korzystać w domu z oczyszczacza powietrza.

Sprawdź: Polska mapa jakości powietrza. Gdzie teraz jest smog?

– Wszyscy ludzie, a zwłaszcza osoby zagrożone rozwojem chorób sercowo-naczyniowych, powinni unikać narażenia na wysoki poziom zanieczyszczeń. Warto prowadzić aktywność fizyczną z dala od miast, gdzie natężenie smogu jest najwyższe. Warto też zwracać uwagę na możliwe źródła zanieczyszczeń w domu – podsumowali autorzy badania.

Jak zmniejszyć narażenie na zanieczyszczenia powietrza? Warto zastosować kilka zasad:

  • dokładnie zamykać okna w dni o wysokim natężeniu pyłów i innych zanieczyszczeń,
  • osoby starsze, a także chorzy na przewlekłe choroby płuc, np. POChP czy astmę, powinni unikać wychodzenia na zewnątrz w dni, gdy występuje smog,
  • warto uprawiać w domu rośliny oczyszczające powietrze, takie jak np. rododendron indyjski, bluszcz pospolity, sansewieria gwinejska, fikus lirolistny, skrzydłokwiat, paproć, dracena wonna, aloes zwyczajny, chryzantema wielokwiatowa czy nefrolepis wyniosły.

Uzupełnij domową apteczkę

miejsce #1

Contec

Contec CMS50F Pulsoksymetr nadgarstkowy CMS50F (TOW016099)

1 070,81 zł349,95 zł-67%
miejsce #2

Jumper

Pulsoksymetr JUMPER JPD-500D OLED

137,55 zł56,70 zł-59%
miejsce #3

Omron

Omron M4 Intelli It

446,00 zł227,18 zł-49%
miejsce #4

Elfarma

Glistnik - Jaskółcze ziele 3ml

20,00 zł10,22 zł-49%
miejsce #5

Vitammy

Vitammy Pulsoksymetr O2 connect

112,74 zł59,55 zł-47%
miejsce #6

Bausch Health Poland

Inaldin Gardło Max 3 mg/ml aerozol do stosowania w jamie ustnej 30ml

22,15 zł12,89 zł-42%
miejsce #7

Nurofen Reckitt Benckiser

Nurofen dla dzieci Forte zawiesina ibuprofen 200 mg/5ml o smaku ...

37,39 zł21,99 zł-41%
miejsce #8

Bionorica

Sinupret 50 tabl. drażowanych

46,32 zł27,65 zł-40%
miejsce #9

Tech-Med

TECH-MED Inhalator membranowy TM-NEB MICRO MESH

269,99 zł180,49 zł-33%
miejsce #10

Edm Termofor Celeste Donat Wełna 2L

94,00 zł65,00 zł-31%
miejsce #11

Edm Termofor Niebieski Romby Wełna 2L

94,00 zł65,00 zł-31%
miejsce #12

Sigvaris

Pani Teresa Opaska na nadgarstek czarna

49,00 zł34,99 zł-29%
miejsce #15

Domowa Apteczka

Domowa Apteczka Skrzyp Complex Chelatowy 50 tabletek

13,89 zł10,44 zł-25%
miejsce #16

Narine

Narine Narum caps Probiotyk 200mg 30kaps.

49,99 zł38,59 zł-23%
miejsce #17

Eldom

Eldom Koc elektryczny KT100 100W

249,00 zł199,80 zł-20%
miejsce #20

Tech-Med

Tech-Med Ciśnieniomierz naramienny TMA-500 PRO z zasilaczem

119,00 zł99,00 zł-17%
miejsce #21

Boiron

Boiron Sepia Officinalis 200CH 4 g

21,64 zł18,90 zł-13%
miejsce #23

Veera

Veera Opaska elastyczna Silver na kolano XL

63,96 zł57,99 zł-9%
Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Warszawa, ul. Wawelska 52/54
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Ostrzał Kijowa. W trakcie operacji na sercu dziecka zabrakło prądu

Materiał oryginalny: Narażenie na smog zwiększa ryzyko udaru mózgu i zgonu z powodu chorób krążenia. Jak zanieczyszczenie powietrza wpływa na stan zdrowia? - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Wróć na pomorska.pl Gazeta Pomorska
Dodaj ogłoszenie