Bydgoszcz słynna z kryptologii? Czemu nie!

Hanna Sowińska hanna.sowinska@pomorska.pl 52 326 31 33Zaktualizowano 
Od jesieni 2012 r. można w Bydgoszczy oglądać wystawę, którą dla Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej przygotował płk Jerzy Lelwic (na zdjęciu)
Od jesieni 2012 r. można w Bydgoszczy oglądać wystawę, którą dla Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej przygotował płk Jerzy Lelwic (na zdjęciu) zbiory Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej
To nie Warszawa, ale Bydgoszcz była stolicą przedwojennego wywiadu. Czy władze miasta nad Brdą zechcą zrobić z historii użytek i utworzyć jedyną w Polsce placówkę naukowo-muzealną?

Marian Rejewski, Kazimierz i Zbigniew Gacowie, mjr Jan Henryk Żychoń, płk Wiktor Langenfeld. I dokonania rzeczy agentów, którzy pracowali dla Ekspozytury nr 3 Oddziału II Sztabu Głównego .

Nie ma drugiego takiego miasta w kraju (poza Poznaniem), którego najnowsza historia nierozerwalnie wiąże się z dziejami wywiadu II RP. Są w niej zapisane nazwiska głównych aktorów, którzy na polu służb wywiadowczych mieli ogromne osiągnięcia.

Czytaj: W samo południe. Rejewski, czyli biała plama w kalendarzu rocznic

Tej plejadzie - bez wątpienia - przewodzi urodzony w Bydgoszczy Marian Rejewski, absolwent Gimnazjum Klasycznego (obecne LO nr 1). Matematyczne zdolności, z których dał się poznać w szkole, rozwinął na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tam zetknął się z kryptologią, dla której zrezygnował z kariery naukowej.
Pod koniec grudnia 1932 r., już jako pracownik wywiadu, złamał kod Enigmy.

Z Bydgoszczy pochodzili także bracia Gacowie. Kazimierz rozpoczął pracę w Biurze Szyfrów w 1938 r., będąc studentem Uniwersytetu Warszawskiego. Do 1942 r. razem z Rejewskim był w ekipie, która łamała szyfry we Francji.

- Przed wojną Bydgoszcz była stolicą polskiego wywiadu. Z jego dziejami związany jest mjr Żychoń, twórca Ekspozytury nr 3 i jego zastępca płk Langenfeld. Miasto było głównym frontem walki wywiadów w tym czasie - mówił w rozmowie z "Pomorską" dr Jan Stanisław Ciechanowski, sekretarz powołanej w 2000 r. polsko-brytyjskiej komisji historycznej badającej działalność polskiego wywiadu w czasie II wojny światowej (obecnie jest szefem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych).

W latach 2000 władze Bydgoszczy wiele zrobiły, by przywrócić pamięć o genialnym kryptologu i mjr. Żychoniu - były trzy konferencje, w których brali udział tej miary specjaliści od historii kryptologii co David Kahn. W 2005 r., z okazji setnych urodzin Rejewskiego Urząd Miasta wydał książkę "Życie Enigmą pisane", po którą sięgają tej miary fachowcy co dr Marek Grajek, autor książki "Enigma. Bliżej prawdy". No i jest "ławeczka kryptologa", jedyny w Polsce figuratywny pomnik Mariana Rejewskiego (Poznań ma pomnik kryptologów).

W 2007 r. Publiczne Gimnazjum w Białych Błotach za patrona obrało sobie właśnie pogromcę Enigmy (trzeba przyznać, że szkoła warta jest takiego patrona). Od jesieni 2011 r. imię Rejewskiego nosi Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Bydgoszczy.

Mamy również pamiątki związane z Rejewskim (kupowało je przed laty Pomorskie Muzeum Wojskowe). Jest także Enigma złożona z dwóch maszyn, znalezionych w poniemieckim bunkrze na Półwyspie Helskim przez mieszkańca Gdyni.

Za sprawą Wielkopolskiego Urzędu Marszałkowskiego o Enigmie i trzech kryptologach (Rejewskim, a także Jerzym Różyckim i Henryku Zygalskim) , absolwentach UAM, dowiaduje się Europa. Przygotowana w angielskiej wersji językowej wystawa "Enigma. Odszyfruj zwycięstwo" była pokazywana w wielu krajach na Zachodzie. Prawdopodobnie trafi również do USA, gdzie odbędzie tournée po tamtejszych uniwersytetach.

Przykład Poznania każe pomyśleć o innej formule promowania ludzi (a przy okazji miasta), którzy przyczynili się do skrócenia II wojny światowej.

Dobrym pomysłem wydaje się stworzenie w Bydgoszczy ośrodka edukacji kryptologicznej i muzeum wywiadu. Kryptologia - nauka o szyfrowaniu, czyli bezpiecznych sposobach przekazywania informacji jest w dobie internetu niezwykle ważną i przyszłościową specjalizacją. Konieczne jednak byłoby zaangażowanie bydgoskich uczelni i unijnych pieniędzy.

Co na to ratusz? - Idea mocniejszego związania dorobku Mariana Rejewskiego z Bydgoszczą to dobry kierunek, zwłaszcza w oparciu o szkołę, której był absolwentem - mówi Piotr Kurek, rzecznik prasowy prezydenta.

Wiadomości z Bydgoszczy

Czytaj e-wydanie »

polecane: FLESZ: Podział Mandatów po wyborach parlamentarnych

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3