Przed nami zapowiadane od wielu miesiący zmiany w ustawie dotyczącej handlu ziemią. Osoby, które nie są rolnikami, będą mogły kupić większy kawałek gruntów. Prace nad uaktualnieniem przepisów przeciągają się. Nie udało się zakończyć procesu legislacyjnego w 2018 roku i zmiany mają być gotowe w 2019.

Czwarta wersja projektu ustawy trafiła do Rządowego Centrum Legislacji 21 listopada. Ma wprowadzić zmiany w ustawie, która obowiązuje od 30 kwietnia 2016 roku. Przedstawiamy projektowane rozwiązania zwarte w projekcie.

Zmiany w obrocie ziemią rolną. Jakie nowości przewidują zapisy dokumentu?

Osoba, która nie jest rolnikiem, będzie mogła kupić większy kawałek ziemi. Do tej pory nierolnik mógł kupić 0,3 ha, teraz będzie mógł nabyć areał do 1 ha.

Nabywcą nieruchomości stanie się również w toku postępowania egzekucyjnego i upadłościowego, w wyniku zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa oraz działu spadku oraz w wyniku podziału, przekształcenia, bądź łączenia spółek prawa handlowego.

Przepisy projektu ustawy mówią o tym, że w przypadkach tych nie będzie już potrzebna zgoda dyrektora generalnego KOWR na nabycie nieruchomości rolnej. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa będzie mial jednak prawo pierwokupu (prawo nabycia) takich nieruchomości.

Rozszerzono katalog osób bliskich w rozumieniu ustawy o kształtowaniu ustroju (u.k.u.r.) rolnego o rodzeństwo rodziców oraz pasierbów.

Wyłączono stosowanie przepisów u.k.u.r. do nieruchomości rolnych:
- położonych w granicach administracyjnych miast,
- w których grunty, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako grunty pod stawami rybnymi, stanowią co najmniej 70% powierzchni nieruchomości,
- nabytych z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jako tzw, „ogródki przydomowe.

Umożliwiono nabywanie nieruchomości rolnych za zgodą Dyrektora Generalnego KOWR przez:

  • uczelnie na cele dydaktyczne,
  • państwowe lub samorządowe osoby prawne na cele publiczne,

Doprecyzowano tryb postępowania oraz przesłanki warunkujące wyrażenie zgody przez DG KOWR na nabycie nieruchomości rolnej poprzez:

  • określenie wymogów, jakie powinien spełniać wniosek o wyrażenie zgody oraz wskazanie dokumentów jakie należy do niego dołączyć,
  • określenie sposobu udokumentowania braku możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej na rzecz rolników indywidualnych (niezbędne będzie nieodpłatne umieszczenie na stronie internetowej KOWR ogłoszenia o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnej),
  • dotychczasowy obowiązek dawania przez nabywcę rękojmi należytego prowadzenia działalności rolniczej, zastąpiono wymogiem zobowiązania się przez niego do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości oraz wymogiem uzyskania pozytywnej opinii dotyczącej zamierzonej działalności rolniczej wydanej przez właściwy wojewódzki ośrodek doradztwa rolniczego,

Zmniejszono do 5 lat okres przez który:

  • nabywca nieruchomości rolnej jest obowiązany prowadzić gospodarstwo rolne, w skład którego weszła nabywana nieruchomość,
  • nabyta nieruchomość nie może być zbyta ani oddana w posiadanie innym podmiotom.

Kolejną zmianą jest zgoda na zbycie lub oddanie w posiadanie nabytej nieruchomości rolnej przed upływem 5 lat od dnia jej nabycia będzie wyrażana przez Dyrektora Generalnego KOWR w drodze decyzji administracyjnej a nie przez sąd; organem wyższego stopnia będzie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wójt, burmistrz czy prezydent miasta nie będzie już musiał poświadczać, że dana osoba prowadzi gospodarstwa. Samodzielnie złożymy pisemne oświadczenie, że osobiście prowadzimy gospodarstwo.

Wprowadzono sankcję nieważności w przypadku:

  • celowego utrudniania skorzystania przez KOWR z przysługującego mu prawa pierwokupu nieruchomości rolnej; sankcją tą opatrzono rozwiązanie, zmianę lub odstąpienie od umowy sprzedaży nieruchomości rolnej (również udziałów i akcji) objętej prawem pierwokupu KOWR, a także dokonanie czynności prawnej obciążającej zbywaną nieruchomość (również zbywane udziały i akcje), dokonane od chwili zawarcia tej umowy do czasu upływu terminu do wykonania tego prawa przez KOWR;
  • celowego utrudniania skorzystania przez KOWR z przysługującego mu prawa nabycia nieruchomości rolnej: sankcją tą opatrzono rozwiązanie, zmianę lub odstąpienie od umowy innej nit umowa sprzedaży, odwołanie jednostronnej czynności prawnej, a także dokonanie czynności prawnej obciążającej zbywaną nieruchomość, dokonane od chwili nabycia nieruchomości rolnej, do czasu upływu terminu do złożenia oświadczenia o jej nabyciu przez Krajowy Ośrodek. Wyłączono stosowanie prawa pierwokupu akcji i udziałów w spółkach kapitałowych. które posiadają nieruchomości role o łącznej powierzchni mniejszej niż 5 ha.

Inna zmiana zawarte w nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego: zniesiono prawo nabycia nieruchomości rolnych od spółek osobowych posiadających grunty rolne o łącznej powierzchni mniejszej niż 5 ha.

Przeczytaj też: Cena ziemi rolnej w Polsce urosła w II kwartale 2018. Ile kosztuje hektar w województwach od października?

Określono sposób postępowania KOWR w przypadku korzystania z prawa pierwokupu, czy tez prawa nabycia nieruchomości rolnej, w sytuacji, gdy nieruchomość rolna obciążona jest hipoteką.

Pisma konsultacyjne skierowano do prezesów Krajowej Rady Izb Rolniczych, Krajowej Rady Notarialnej, Federacji Związków Pracodawców-Dzierżawców i Właścicieli Rolnych, Polskiego Towarzystwa Rolniczego i przewodniczącej NSZZ SI "Solidarność". Ewentualne uwagi mogą zgłosić do 30 listopada.

Źródło: legislacja.rcl.gov.pl

Wypowiedź ministra m.in. na temat zmian w obrocie ziemią z 5 października 2018

Przed projektem ustawy dalsza droga legislacyjna. Ma wejść w życie 14 dni po jej ogłoszeniu.