reklama

Gleby w Polsce. 90 proc. powierzchni kraju to grunty rolne i leśne. Na mieszkańca przypada prawie hektar ziemi

Oprac. AGW
Powierzchnia ogólna Polski według danych z 1 stycznia 2019 roku wynosi 31 270 530 ha, podaje w raporcie "Ochrona środowiska 2019" Główny Urząd Statystyczny. Na mieszkańca kraju przypada zatem 0,81 ha. Ile i jakich gleb mamy? Jak zmienia się powierzchnia ich przeznaczenia? Przyglądamy się najnowszym danym.

GUS opublikował 29 listopada informację o "Ochronie środowiska w 2019 roku". W publikacji jest rozdział poświęcony ewidencji geodezyjnej Polski. Autorzy klasyfikują tu rodzaje gleb, wyszczególniają kierunki wykorzystywania gruntów w Polsce czy analizują zakwaszenie gleb w kraju.

Gleby w Polsce

  • Gleby brunatne i płowe - ok. 52%
  • Gleby bielicowe, bielice i rdzawe - 26%
  • Czarnoziemy 1%
  • Czarne ziemie 2%
  • Mady 5%
  • Rędziny 1%
  • Glebby bagienne ok. 9%
  • Gleby inicjalne i słabo wykształcone ok. 2%
  • Gleby antropogeniczne

Powierzchnia geodezyjna Polski według kierunków wykorzystania gruntów

Nikogo nie zaskoczy fakt, że zdecydowana większość powierzchni kraju według ewidencji geodezyjnej w 2018 r. to użytki rolne i leśne, które zajmują ponad 90% gruntów. W tym można wyodrębnić użytki rolne, na które zagospodarowano 61% ziem, lasy i zadrzewienia obejmują 31% powierzchni Polski.

Z areału użytków rolnych, grunty orne stanowiły 73%, trwałe użytki zielone 20%, sady ok. 2%.

Powierzchnie co roku nieco się zmieniają. I tak na przykład w 2018 roku było o 17 tys. ha mniej użytków rolnych, niż w 2017. Dalej GUS odnotowuje, że nieużytki zmniejszyły się w porównaniu do roku ubiegłego o 4 tys. ha (0,8%), mniej było także użytków ekologicznych o 3 tys. ha (różnica o 6,9% rok do roku), gruntów leśnych oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych o 1 tys. ha (0,01%), a także terenów różnych o ok. 1 tys. ha (1,8%).

Rosła za to powierzchnia gruntów zabudowanych i zurbanizowanych o 20 tys. ha (1,2%), a powierzchnia gruntów pod wodami zwiększyła się o 6 tys. ha (0,9%).

Na co wykorzystywane są grunty w Polsce?

Grunty rolne - 19 221 301 ha (dane z 1.01.2019) w tym użytki rolne 18 759 797 ha
__________________________________
w tym:

  • grunty orne 13 634 967,
  • sady 283 121,
  • łąki trwałe 2 233 944,
  • pastwiska trwałe 1 577 574,
  • grunty rolne zabudowane 551 233,
  • grunty pod stawami 84 714
  • grunty pod rowami 129 136
  • nieużytki 461 504,
  • grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych 265 108

__________________________________

  • Grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione 9 533 639
  • Grunty pod wodami 658 210
  • Grunty zabudowane i zurbanizowane 1 735 239
  • Użytki ekologiczne 40 361
  • Tereny różne 81 781
Gleby w Polsce. 90 proc. powierzchni kraju to grunty rolne i leśne. Na mieszkańca przypada prawie hektar ziemi

Użytki rolne w Polsce na tle Europy

W 2017 r. powierzchnia użytków rolnych we wszystkich krajach UE wynosiła 182 mln ha. Największy kawałek tego rolniczego tortu należał do Francji. Użytki rolne w tym kraju zajmowały 29 mln ha, co stanowiło 15,8% powierzchni użytków rolnych we wszystkich krajach UE. Kolejna była Hiszpania z areałem 26 mln ha (14,5% użytków UE), Wielka Brytania – 18 mln ha (9,6%) oraz Niemcy – 17 mln ha (9,2%). Na piątym miejscu znalazła się Polska - 15 mln ha (8,0%).

W przeliczeniu na jednego mieszkańca najwięcej użytków rolnych przypadało na Litwie (1,03 ha), na Łotwie (0,99 ha), w Irlandii (0,94 ha) i w Estonii (0,76 ha). W Polsce na jednego mieszkańca przypadałom 0,38 ha użytków rolnych (13. miejsce wśród krajów europejskich).

Użytki ekologiczne, odłogi i rekultywacja

Od 2000 r. powierzchnia użytków ekologicznych wzrosła ponad 4-krotnie, z 9 tys. ha (tyle było w 2000 r.) do 40 tys. ha (w 2018 r.). Jednak w poprzednim sezonie uprawowym odnotowano zmniejszenie areału upraw ekologicznych o ok. 3 tys. ha. Zdecydowanie ubyło w kraju terenów pozostawionych samych sobie. "Od 2000 r. obserwowany jest spadek powierzchni odłogów i ugorów na użytkach rolnych z ok. 1290 tys. ha w 2000 r. do ok. 180 tys. ha w 2018 r.".

Rekultywacja

  • W 2018 r. zrekultywowano 1,5 tys. ha gruntów (o 17% więcej niż w 2017 r.), powierzchnia gruntów zagospodarowanych utrzymała się na tym samym poziomie co w roku ubiegłym i wyniosła 0,5 tys. ha.
  • Stopień rekultywacji i zagospodarowania gruntów zdewastowanych i zdegradowanych jest nadal niezadowalający i stanowił w 2018 r. odpowiednio 2,5% i 0,8% ogólnej powierzchni gruntów zdewastowanych i zdegradowanych, wynoszącej 62 tys. ha.

Zakwaszenie gleb w Polsce. Ponad 60% gruntów ornych wymaga wapnowania

Zakwaszenie gleb w Polsce stanowi jeden z najważniejszych czynników ograniczających produkcję roślinną. Przyczyny są zarówno po stronie natury (warunki klimatyczno-glebowe), jak i działalności ludzi.

Spójrzmy najpierw na te naturalne warunki. "W ponad 90% obszaru kraju występują gleby wytworzone z kwaśnych skał osadowych, powstałe w wyniku wymywania kationów o charakterze zasadowym. Proces ten stymulowany jest zwykle przez opady oraz niskie temperatury, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Nie bez znaczenia pozostają także procesy mikrobiologiczne".

Ile takich kwaśnych lub bardzo kwaśnych gleb mamy w kraju? Zależnie od województwa szacuje się, że od 30 od nawet ponad 80% powierzchni. Odczyn jest czynnikiem ograniczającym dobór i wielkość plonów roślin. Średnia dla Polski wynosi ok. 58% powierzchni gruntów ornych. 18% - około tylu wynosi udział gleb o odczynie obojętnym i zasadowym, nie wymagających wapnowania.

Nie zapominamy o silnym działaniu człowieka. "Stosowanie nawożenia oraz odprowadzanie z plonem kationów zasadowych wpływa na dodatkowe pogarszanie odczynu gleby. Szczególnie niebezpieczne jest wykorzystywanie nawozów fizjologicznie kwaśnych, przy niedostatecznych dawkach nawozów wapniowych, których zużycie odbiega od faktycznych potrzeb".

Gleby w Polsce. 90 proc. powierzchni kraju to grunty rolne i leśne. Na mieszkańca przypada prawie hektar ziemi
  • W latach 2015-2018 potrzebie wapnowania podlegało 67% gleb rolnych, z czego dla 18% gleb nawożenie wapnem było konieczne, dla 14% – potrzebne, dla 17% gleb – wskazane, a dla 18% ograniczone.
  • Jedynie dla nieco ponad 1/3 gleb rolniczych stosowanie nawozów wapniowych było zbędne.
  • Najbardziej zakwaszone gleby odnotowano w województwie podkarpackim (dla 62% gleb nawożenie wapnem uznano za konieczne lub potrzebne) oraz w województwie małopolskim (gdzie wapnowanie było wymagane na 58% przebadanych powierzchni).
  • Najmniejszą potrzebę wapnowania gleby stwierdzono w województwach kujawsko-pomorskim (na ponad 50% gleb uznano nawożenie wapnem za zbędne) oraz świętokrzyskim, wielkopolskim i zachodnio-pomorskim, gdzie ponad 40% gleb nie potrzebuje odkwaszania.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny, "Ochrona środowiska 2019".

60 sekund biznesu: W Polsce sięgajmy po rzeczy polskie

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3