Lampa generała Hallera

RedakcjaZaktualizowano 
Lampa wotywna - dar generała Józefa Hallera dla parafii w Sarnowie<br>
Lampa wotywna - dar generała Józefa Hallera dla parafii w Sarnowie
W gotyckim kościele srebrna lampa zdobiona orłami. Znak to i wotum generała Hallera na ziemi chełmińskiej pozostawione.

Ziemia chełmińska to przede wszystkim ruiny zamków i zachowane do dziś w dobrym stanie gotyckie kościoły, wznoszone - tak jak warownie - przez Krzyżaków. Monotonia pól przerywana jest ku naszej uciesze głębokimi i jakże malowniczymi jarami potoków i misami jezior.

Ale czy wiedzieliście, że Gorzuchowo i Sarnowo związane są z życiem twórcy i dowódcy słynnej "Błękitnej Armii"?

Na szlaku "Piętaszki"

Tym razem reporter "Pomorskiej" uczestniczył w wycieczce autokarowej przygotowanej przez Wojciecha Jagłę - prezesa Klubu Turystów Pieszych "Piętaszki", działającego przy Oddziale Miejskim PTTK w Bydgoszczy.

Kościół w Sarnowie

Serce tej podgrudziądzkiej wsi wskazuje gotycki kościół parafialny pw. św. Marcina Biskupa z Tours. To typowa świątynia o rodowodzie krzyżackim, wzmiankowana po raz pierwszy w 1340 r.

Jednak historia parafii (pierwotnie pw. św. Marii Magdaleny) sięga przełomu XIII i XIV wieku.

Sarnowo (pierwotnie Szarno) znalazło się na kartach historii dzięki zapiskom w przywileju łowickim z 1222 r., w którym książę Henryk Mazowiecki darował je biskupowi misyjnemu Prus - Chrystianowi. Pod panowaniem krzyżackim wieś nosiła nazwę Rutenburg i podlegała komturstwu starogrodzkiemu (chełmińskiemu). W wieku XVI wieś podlegała biskupom chełmińskim, a dzierżawił ją Mikołaj Głuchowski.

W 1647 r. przy kościele istniała szkoła parafialna. Podczas wojen szwedzkich (XVII w.) ówczesny proboszcz zakopał kościelne precjoza (złote i srebrne naczynia liturgiczne i dary wotywne parafian), by uchronić je przed rabunkiem. Niestety, w 1658 r. wybuchła zaraza i duchowny zabrał swą tajemnicę do grobu. Świątynia została uszkodzona przez Szwedów w 1667 r. Odbudowy doczekała się dopiero przed 1881 r. Wtedy też od strony północnej dobudowano neogotycką kaplicę (obecnie pw. św. o. Pio), zaś od południa - kaplicę grobową Działowskich.
Kontakt

Kościół w Sarnowie, tel. 056 686-55-05.

Już w 1929 r. kościół i jego barokowe wyposażenie zostały wpisane na listę zabytków II RP.

Niestety, w 1938 r. pożar strawił wyposażenie, toteż współcześnie wnętrza są skromne. Jest jednak rzecz, która ściąga do sarnowskiego kościoła rzesze turystów - to zawieszona w prezbiterium wieczna lampa wotywna, ufundowana przez gen. Józefa Hallera.

- Srebrna lampa ozdobiona jest polskimi orłami - wyjaśnia ks. proboszcz Zbigniew Gański. - Generał wspomógł również fundusz budowy marmurowych ołtarzy bocznych, a także ufundował grotę - kaplicę Matki Bożej na Górze świętego Jana.

Dodajmy, że góra znajduje się pośród pól ok. 2 km od Sarnowa.
Generał mieszkał w latach międzywojennych w pobliskim Gorzuchowie, na terenie parafii.

2 września 1939 r. samoloty Luftwaffe zbombardowały stojący na stacji w Gorzuchowie pociąg ewakuacyjny z Grudziądza do Torunia. Zginęło 39 osób. Ich szczątki spoczywają na cmentarzu parafialnym w Sarnowie.

Okupacji nie przeżyli także proboszcz i wikariusz parafii: ks. Antoni Marcinkowski i ks. Józef Ryngwelski. Zamordowano ich 1 listopada 1939 r. w Klamrach i tam pochowano. Tablice pamiątkowe obu księży wmurowane są w wewnętrzną ścianę kościoła sarnowskiego.

Tablica poświęcona pamięci generała Hallera znajduje się w kościelnej kruchcie.
Grodzisko nad urwiskami Opodal kościoła - na samotnym wzgórzu wznoszącym się urwiskami nad przepastną doliną strugi Młynówki - znajduje się XIV-wieczne grodzisko.

Od krawędzi wysoczyzny (od strony wsi) oddzielone jest naturalnym jarem bądź sztucznie wykopaną suchą fosą. Czas zatarł szczegóły terenowe.

Za tydzień
Zaproszę do pobliskiego Robakowa, do Wałdowa Szlacheckiego i podgrudziądzkich lasów.

polecane: FLESZ: Ekologia na co dzień: 6 mitów, w które wierzymy

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3