Rózgi i pogrzeb śledzia

MAGZaktualizowano 
Wielkanocna tradycja to malowanie pisanek i upominki w koszykach. Ale też pijany kogut i usmalona Siuda Baba.

     
     
Wielkanoc obchodzi się w pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca - najwcześniej wypada 22.III, najpóźniej 25.IV (w tym roku 27.III). Poprzedzający ją tydzień zwiemy wielkim. Czwartek to wspomnienie ostatniej wieczerzy, piątek - męczeńskiej śmierci Jezusa. Dawniej tego dnia nie wolno było piec chleba i zabijać zwierząt, zasłaniano też lustra i obrazy, a rodzice bili dzieci rózgami, mówiąc "Któryś za nas cierpiał rany...". Wielka Sobota to dzień żałoby, ale już w niedzielę Wielkanoc - Zmartwychwstanie Pańskie, z uroczystą mszą i śniadaniem wielkanocnym.
     Ze świętami wiąże się malowanie pisanek . Jajko jest bowiem symbolem Wielkanocy, znakiem płodności i nowego życia. Najstarsze odkrycia pisanek pochodzą z terenu Mezopotamii i sięgają 5 tys. lat wstecz. Znajdowano je w Egipcie, Persji, Chinach, a najstarsza odkryta w Polsce pochodzi z X w. Dawniej podarowanie pomalowanego jajka chłopcu lub dziewczynie było wyrazem sympatii. Bawiono się też w "na wybitki" : dwóch "zawodników" stukało się czubkami jajek. Wygrywał ten, którego jajko nie pękło.
     Niejeden z was w święta pójdzie do kościoła ze święconką. Kiedyś święcenie jedzenia poprzedzano... pogrzebem żuru i śledzia, potraw, które zdążyły wszystkim obrzydnąć podczas długiego postu. Garnek z żurem zakopywano, a rybę wieszano na drzewie.
     Dziś dyngus kojarzy się z oblewaniem wodą. Tymczasem kiedyś po Niedzieli Wielkanocnej młodzież chodziła "po dyngusie" zbierając datki (dyngus wywodzi się z języka niemieckiego i oznacza wykup, kontrybucję wojenną). Po dyngusie chodzono też z kogutem , symbolem słońca i sił witalnych. Biednego ptaka wcześniej upijano, karmiąc ziarnem namoczonym w spirytusie, aby głośniej piał. Z czasem żywego koguta zastąpiono sztucznym, z drewna, gliny lub ciasta. Zwyczaj dyngusowania zlał się w jedno ze śmigusem. W Wielki Poniedziałek nasi przodkowie "śmigali się" wierzbowymi gałązkami na szczęście. Czasem polewali kogoś wodą, a dla wzmocnienia łykali baziowe "kotki".
     
Z Wielkanocą wiążą się i inne, mniej znane tradycje, jak Siuda Baba . Obyczaj ten nawiązuje jeszcze do pogańskich wierzeń. Według nich raz do roku, na wiosnę, kapłanka z Lednicy strzegąca ognia miała prawo wyjść ze świątyni i poszukać następczyni. Złapana dziewczyna mogła się wykupić, a jeśli nie miała czym, musiała zająć miejsce kapłanki. Siudę Babę, całą czarną od sadzy, widuje się dziś jedynie w okolicach Krakowa, a widowisko z jej udziałem można co roku oglądać w Wieliczce, w Wielkanocny Poniedziałek. Ale, uwaga, widzowie nie mający wykupu, mogą zostać... wysmarowani czarną pastą.
     

polecane: Flesz - Co piąta transakcja będzie wymagać użycia PIN-u

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3