Turystyka w czasach zarazy. A może odwiedzić stare cmentarze...

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Powiało grozą. Zaplanowane na marzec w regionie wycieczki, rajdy, spływy kajakowe i spotkania klubowe są odwoływane. Wszystko z powodu obaw przed szalejącą pandemią koronawirusa, która opanowuje także Polskę.

W ostatnią niedzielę, pierwszą po zamknięciu granic RP, wielu mieszkańców Kujaw i Pomorza nie przestraszyło się i licznie zażywało spacerów oraz innych aktywności na świeżym powietrzu. A mnie dopadła myśl o zarazach szalejących w regionie w minionych wiekach. Dawno zapomniane cmentarze, zachowane szczątkowo, są dziś - jakkolwiek by to nie zabrzmiało – swoistą atrakcją turystyczną. W każdym razie taką, którą wywołuje zadumę, refleksję.

Cmentarze ofiar epidemii urządzano ze względów sanitarnych tuż poza granicach miast i wsi. Do naszych czasów w regionie zachowały się tylko cmentarze choleryczne z XIX wieku. Tamta zaraza dotarła do nas z dorzecza Gangesu i Brahmaputry, gdzie panoszyła się od stuleci. W Europie pojawiła się w latach 1831–1838, zaś do Polski dotarła podczas powstania listopadowego, przywleczona przez żołnierzy rosyjskich.

Cholera pojawiła się także w latach 1848–1855 i 1892-94. O tym ostatnim ataku wiemy najwięcej, bo czas jaki od niego minął nie jest szczególnie duży. Wtedy pojawiła się nad Wisłą. Najprawdopodobniej przypłynęła z jej nurtem z zaboru rosyjskiego (Królestwa Polskiego) i dotarła na ziemie zaboru pruskiego. Pierwsze zachorowania w naszym regionie stwierdzono latem 1892 roku w Toruniu, Solcu Kujawskim i pod Fordonem. Ustalono, że ofiary piły wodę z rzeki. A przecież cholera to zakaźna choroba   przewodu pokarmowego.

Zamknięto granice ówczesnych regencji (w zaborze pruskim). Ale cmentarze choleryczne szybko zapełniały się ciałami zmarłych.
Pozostałości cmentarzy z tych tragicznych czasów można znaleźć na obrzeżach Żnina (droga do Bożejewiczek), na grudziądzkim osiedlu Rządz (lasek przy Dębowym Wzgórzu), w Laskownicy (przy drodze do Smoguleckiej Wsi). Cmentarze są także pod Raciążkiem, w Książkach i Łopatkach (powiat wąbrzeski), nad Drwęcą pod Elgiszewem...

Chyba najciekawszym i często odwiedzanym przez turystów cmentarzykiem jest ten na wzgórzu nad Topolnem, wsi położonej w dolinie Wisły (powiat świecki). To miejsce tyleż posępne, co na swój sposób piękne, ukryte pod baldachimem zieleni. Spod wzgórza bije źródło św. Rocha, patrona chroniącego od zarazy.

W sercu wsi wznosi się kościół parafialny pw. Nawiedzenia NMP, sanktuarium Matki Bożej Uzdrowienia Chorych. Świątynię wzniesiono w latach 1681-83 z funduszy Adama Konarskiego, proboszcza fromborskiego, kanonika płockiego i sekretarza królewskiego. Kościół znajdował się aż do kasaty w roku 1811 w rękach sprowadzonych z Częstochowy paulinów.

Na sąsiednim wzgórzu znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko Talerzyk.

Nowa bakteria nad Bałtykiem

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3