[ZDJĘCIA] Kujawski zamek Krzyżaków. Dziś to tylko relikty budowli

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Kępa roślinności na nadwiślańskich łąkach w Małej Nieszawce kryje tajemnice zamku krzyżackiego - jedynego na Kujawach, stąd cennego dla historyków, archeologów i rasowych krajoznawców.

I Tych ostatnich zawiódł niedawno w to miejsce Jerzy Bitner, przewodnik z Regionalnego Oddziału PTTK "Szlak Brdy" w Bydgoszczy. To nieco ponad kilometr na północny-wschód od drewnianego kościółka w Małej Nieszawce, dziś katolickiego, ale pierwotnie menonickiego. Należy iść ulicą Topolową (oczywiście w Małej Nieszawce), a następnie Wałową.

To kontynuacja wycieczki ze stacji PKP Cierpice - Kąkol, wzdłuż Zielonej Strugi do Dybowa i ujścia do Wisły oraz do Skansenu Olenderskiego w Wielkiej Nieszawce.

Krzyżacy skorzystali z zaproszenia księcia Konrada Mazowieckiego i właśnie tu - na ziemi kujawskiej (należała do Konrada) w roku 1228 założyli swą pierwszą siedzibę w Polsce.

- Założyli, jednak nie w Małej Nieszawce, a gdzieś na wysokości dzisiejszego lewobrzeżnego Torunia, którego wtedy jeszcze nie było - wyjaśnia Jerzy Bitner. - Po tej pierwszej siedzibie, gródku ziemno-drewnianym, nie ma dziś śladu. Zwał się z łaciny castrum Nissoue, czyli Nieszawa. Później Krzyżacy mówili o nim Vogelsang, co należy tłumaczyć jako Ptasi śpiew.

Ten punkt miał być przyczółkiem, z którego rycerze zakonni będą wyprawiać się na przeciwny brzeg Wisły przeciwko pogańskim Prusom najeżdżającym często Kujawy i Mazowsze. W roku 1231 Krzyżacy przeprawili się u ujścia Zielonej Strugi przez Wisłę, rozpoczynając podbój terenów, które (po założeniu miasta głównego w Chełmnie) została nazwana ziemią chełmińską.
Jednak włości na Kujawach które sięgały wsi Orłowo pod Inowrocławiem, utrzymywali, a nawet powiększyli w roku 1259 o wieś Murzynno. W obu miejscowościach zbudowali dwory obronne, czasem w historiografii nazywane zamkami.

W roku 1327 zaczęli budowę prawdziwego zamku warownego w Małej Nieszawce (Nessau), którego ruiny odwiedzamy na szlaku. Nie jest to więc najstarszy murowany zamek krzyżacki na ziemiach polskich (starsze wzniesiono w Chełmnie, Starogrodzie, Toruniu). Budowę prowadzono lat 80. XIV wieku. Warownia składała się z zamku właściwego oraz dwóch podzamczy i otoczona była szeroką i głęboką fosą zasilaną z płynącej pobliżu Wisły.

Krzyżackie włości na ziemi kujawskiej zostały oddane Polsce dopiero na mocy traktatu mełneńskiego zawartego w roku 1422. Zakon musiał rozebrać zamek, co uczynił 2 lata po podpisaniu porozumienia.

Można rzec - szkoda, bo dziś być może oglądalibyśmy okazałe ruiny. Na szczęście na niewielkim wzgórku w kępie roślinności zachowały się mocno zdemolowane relikty fundamentów zamku właściwego, a także zagłębienia w ziemi świadczące o poszukiwaniach archeologów. Po przedzamczach i po fosach nie ma śladu. O wejście na ten teren trzeba poprosić gospodarza (posesja przy ul. Wałowej).

Nie ma też śladu po pozostałych krzyżackich budowlach obronnych na Kujawach. Jedynie w Murzynnie zachowały się wały ziemne.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3