Mała wycieczka przez Czarne Kujawy. Na szlaku pola i dwory

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Pięknie odrestaurowany pałac w Wierzchosławicach
Pięknie odrestaurowany pałac w Wierzchosławicach Marek Weckwerth
Zachodnie Kujawy to otwarte, płaskie, rolnicze przestrzenie, o tej porze roku szczególnie ciekawe z turystycznego punktu widzenia. Pośród pól majaczą dwory i pałace...

Zapraszam zatem na wycieczkę po zachodnich rubieżach Kujaw, których historyczną stolicą jest Inowrocław (w odróżnieniu od wschodnich Kujaw ze stolicą we Włocławku). Ta część regionu nazywana jest Kujawami Czarnymi, a to ze względu na kolor i bardzo dobrą jakość gleby, która ma pochodzenie bagienne.

To przecież północno - wschodni fragment Pojezierza Gnieźnieńskiego, które ukształtowane zostało u schyłku ostatniego zlodowacenia bałtyckiego (ok. 12 tys. lat temu). W opisywanej części Czarnych Kujaw próżno szukać choćby małego jeziora, ale to niewątpliwie tereny pojeziorne, dziś poszatkowane kanałami melioracyjnymi.

Dobiesławice

Zajrzyjmy najpierw do wsi Dobiesławice w gminie Rojewo - skromnej, biednej sądząc po współczesnych zabudowaniach, a jednak mogącej się pochwalić ciekawą przeszłością. Osada znana jest od połowy XVI stulecia, choć wtedy pod nazwą Dobysławycze. Należała do szlacheckiej rodziny Kaczkowskich, a na przestrzeni kolejnych stuleci do kilku innych rodów.

Nieco na uboczu lokalnej drogi asfaltowej widnieją ruiny dworu z trzeciej ćwierci XIX wieku. Dziś tylko kolumny wspierające portyk budowli świadczą o dawnej świetności, bo reszta to doprawdy smutny widok. Dwór miał charakter eklektyczny, a sam portyk nawiązywał do klasycyzmu. Zachowały się także zabudowania gospodarcze z drugiej połowy XIX wieku, w tym rządcówka, owczarnia, obora i spichlerz. Dwór otacza 6-hektarowy zdziczały park krajobrazowy. Po wojnie użytkownikiem majątku była Spółdzielnia Kółek Rolniczych Wierzchosławice, zaś po roku 1990 osoba prywatna.

W podobnym stanie jest więcej dworów w tych okolicach (jak choćby w Gnojnie). Kolejne opisane będą wszak w znacznie lepszym.

Wierzchosławice

Na naszej trasie warto odwiedzić Wierzchosławice w gminie Gniewkowo. Ta spora miejscowość słynie z tego, że od roku 1980 swą siedzibę ma tu producent koncentratów spożywczych, przypraw, a także suszu cykorii korzeniowej, czyli "Cykoria" SA.
Jednak prawdziwa ozdobą Wierzchosławic jest dawny pałac Strubnerów, który wzniesiono w latach 1920- 25. Wcześniej stał tu drewniany dwór.

Wieś jest znana od XVI wieku, gdy należała do pani Sobiesierskiej. Stubnerowie weszli w jej posiadanie pod koniec XIX stulecia i gospodarzyli tu do II wojny światowej. Po jej zakończeniu pałac przypadł Stacji Hodowli Roślin. Teraz znów jest własnością prywatną. W ostatnich latach przeszedł kompleksowy remont. Budynek znajduje się w niewielkim, założonym w latach 20. minionego stulecia parku.

Orłowo

Ciekawą historią, bo sięgającą roku 1227, może się pochwalić Orłowo w gminie Inowrocław. Z tego roku pochodzi najstarsza wzmianka, a konkretnie dwa dokumenty biskupa kujawskiego Michała wymieniające "in Horlow". W następnym roku książę Konrad Mazowiecki nadał miejscowość Krzyżakom. Była jedną z trzech siedzib rycerzy teutońskich na Kujawach (obok zamku w Małej Nieszawce i Murzynnie). Powstał tu krzyżacki dwór obronny wraz z folwarkiem i młynem. W roku 1251 Orłowo otrzymało rangę komturstwa. Dokument z roku 1257 wymienia pierwszego komtura - Ludolfa. Orłowo wróciło w granice Polski w roku 1422.

Po dworze krzyżackim nie ma już nawet śladu. We wsi od roku 1858 wznosi się kościół parafialny pw. św. Elżbiety. Zachował się zespół dworski i sam dwór z roku 1872. Tutejszy park założono w drugiej połowie XIX wieku.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3