Sanktuaria Kujaw i Pomorza. Mistrzowskie pędzle i dłuta, i cuda, które później nastąpiły

Marek Weckwerth
Marek Weckwerth
Kościół pw. Świętej Trójcy w Byszewie – sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny.
Kościół pw. Świętej Trójcy w Byszewie – sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny. Marek Weckwerth
Pielgrzymki religijne oraz podróże do sanktuariów to pomijając samą sferę duchową ważny element gospodarki turystycznej. Światowa Organizacja Turystyki szczuje, że każdego roku uprawia ją ok. 330 milionów osób. W sierpniu zachęcamy do odwiedzania sanktuariów w naszym regionie.

Zobacz wideo: W Bydgoszczy pojawiła się instalacja "Kadr na miłość"

Przed tygodniem zaprosiliśmy do najstarszego sanktuarium na ziemiach polskich – do Górki Klasztornej koło Łobżenicy (diecezja bydgoska), gdzie objawienia noszą datę 1079. Opisaliśmy także bydgoskie sanktuaria oraz najnowsze w regionie – ustanowione 25 lipca tego roku w kościele pw. św. Jakuba Apostoła w Toruniu.

Dziś nadal poznawać będziemy obiekty kultu w zachodniej części Kujaw i Pomorza. Określenie „nadal” nie jest może precyzyjne, skoro Toruń znajduje w centralnej części regionu.

Matka Boża Byszewska

Czas jednak skierować uwagę na maleńką miejscowość Byszewo położoną w pobliżu Koronowa w malowniczym przesmyku między jeziorami. To wschodni kraniec Krajny, południowa część diecezji pelplińskiej.

Byszewo jest jednym ze starszych sanktuariów w regionie, gdzie czczony jest obraz Matki Boskiej Byszewskiej – Królowej Krajny. Pochodzi być może już z XIII stulecia, kiedy przybyli tu cystersi. Sprowadzeni zostali w roku 1253 przez księcia brzesko-kujawskiego Przemysława, aby silniej związać Krajnę z Kujawami i sformalizować ten akt. Ziemie te zostały bowiem niedawno wydarte Świętopełkowi II Wielkiemu, księciu pomorskiemu.

To też może Cię zainteresować

Kiedy w roku 1288 cystersi otrzymali leżącą w dolinie Brdy osadę Smeyszche (później nazwaną Koronowem), tam właśnie przenieśli swą siedzibę. Byszewo zostało jednak ich własnością i na ruinach pierwszego klasztoru zbudowali kościół. Ten, który przetrwał do naszych czasów, wzniesiono w latach 1610-1663 (przebudowano w drugiej poł. XVIII w.).

Pierwszy obraz Matki Boskiej prawdopodobnie zaginął lub został skradziony, zaś ten, którzy szczęśliwie przetrwał zawieruchy dziejowe datowany jest na XV stulecie. Legenda mówi, że ukryto go w pobliskim jeziorze i w roku 1699 wydobyto. Odtąd jezioro, jedno z trzech, nad którymi znajduje się Byszewo, zwie się Świętym. Inna wersja podaje, iż obraz ukryto w koronowskim klasztorze, po czym 7 października 1645 roku przewieźć do opactwa cysterskiego w Obrze (Wielkopolska). Tego samego dnia rozpętała się burza, która zniszczyła część zabudowań, co uznano za znak, że obraz musi wrócić na ziemię koronowską.

Obraz zasłynął cudownymi uzdrowieniami, które spisano w XVII i XVIII wieku w Księdze Łask, zaginionej niestety podczas II wojny światowej.

Matka Boska Byszewska została koronowana w roku 1966 przez bpa Kazimierza Kowalskiego. W kościele na uwagę zasługuje bogate wyposażenie świątyni w stylu rokokowym, a także unikatowa kolekcja obrazów trumiennych.

Kościół pw. Świętej Trójcy w Byszewie – sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny.
Kościół pw. Świętej Trójcy w Byszewie – sanktuarium Najświętszej Maryi Panny Królowej Krajny. Marek Weckwerth

Pan Jezus w Kcyni

W wielkim ołtarzu kościoła Karmelitów pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Kcyni umieszczona jest naturalnej wielkości figura Pana Jezusa Ukrzyżowanego z 1500 roku lub z początku XVI stulecia, która słynie łaskami. Miejsce to uznane jest za sanktuarium Krzyża Świętego.

To też może Cię zainteresować

Początkowo figura znajdowała się w przedsionku dawnego kościółka. Jak głosi legenda, wśród modlących się przed wizerunkiem Chrystusa często pojawiała się panna Wilczyńska z Żurawi, prosząc o uwolnienie od uporczywych bólów głowy. Ostatecznie młoda kobieta postanowiła obciąć sobie włosy i ozdobić nimi postać Zbawiciela. Gdy tak uczyniła, bóle ustąpiły.

W następstwie tego zdarzenia wzrok odzyskał niewidomy od urodzenia żebrak. Nocował w stodole we wsi Tupadły pod kcyńskim wzgórzem, a gdy się obudził i wyszedł na pole, ujrzał kościół Karmelitów w nadzwyczajnej jasności, a nad nim ukrzyżowanego Pana Jezusa z włosami niewiasty. Wieść o ozdrowieniu szybko rozniosła się po miasteczku i ówczesny dzierżawca starostwa kcyńskiego wystawił z własnych funduszy ołtarz w nowo wybudowanym kościele Karmelitów, gdzie też przeniesiono cudowną figurę. Podczas przeniesienia nastąpił kolejny cud – niemy człowiek odzyskał mowę.

W kościele pokarmelickim w Kcyni znajduje się naturalnej wielkości figura Pana Jezusa Ukrzyżowanego z 1500 roku lub z początku XVI stulecia, która słynie
W kościele pokarmelickim w Kcyni znajduje się naturalnej wielkości figura Pana Jezusa Ukrzyżowanego z 1500 roku lub z początku XVI stulecia, która słynie łaskami Marek Weckwerth

Trzynawową budowlę sakralną z dwiema charakterystycznymi wieżami wzniesiono w latach 1788-1790 w stylu zbliżonym do późnobarokowego, choć tak naprawdę trudno jednoznacznie określić jej cechy architektoniczne.

U Matki Bożej Gościeszyńskiej

W Gościeszynie pod Rogowem na Pałukach znajduje się kościół pw. Najświętszej Marii Panny, właściwie bezstylowy, bo wybudowany w roku 1959. Świątynia kultywuje jednak tradycje wszystkich poprzednich stojących w tym miejscu, toteż wyposażenie datowane od XV do XIX wieku robi wrażenie.

W tym kościele w Gościeszynie znajduje się namalowany w połowie XV wieku cudowny obraz Matki Bożej Gościeszyńskiej
W tym kościele w Gościeszynie znajduje się namalowany w połowie XV wieku cudowny obraz Matki Bożej Gościeszyńskiej Marek Weckwerth

Najważniejszy jest tu obraz umieszczony w ołtarzu głównym, namalowany już w połowie XV. Jest to zatem zabytek późnogotycki. Wierni nazywają to dzieło cudownym obrazem Matki Bożej Gościeszyńskiej i tak też uczynił swego czasu metropolita gnieźnieński, Henryk Muszyński - ustanowił regionalne sanktuarium Matki Boskiej Gościeszyńskiej. Obraz nazywany jest również Matką Boską z Dzieciątkiem w ogrodzie mistycznym.

Historycy sztuki ustalili, że obraz namalowano w latach 1480-1490, a jego autorem był Jan Schyling. Inni uważają, że obraz namalował ktoś z kręgu mistrza Diericka Boutsa. Na tych twórców wskazują detale kojarzone z malarstwem niderlandzko – flamandzkim.

Matka Boska Markowicka

Markowice to wieś między Inowrocławiem a Strzelnem. Dla cudownej figury Matki Boskiej Markowickiej wzniesiono do roku 1710 kościół i klasztor. Madonna czczona jest tu już od lat 30. XVII wieku., jako że właśnie wtedy przywieziona została ze Strzelna przez franciszkanina Michała Widzińskiego i początkowo umieszczona w drewnianym kościółku.

W kościele w Markowicach umieszczona jest rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z drugiej połowy XV wieku. Pierwotnie figura znajdowała się w klasztorze w Trzebnicy
W kościele w Markowicach umieszczona jest rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z drugiej połowy XV wieku. Pierwotnie figura znajdowała się w klasztorze w Trzebnicy na Dolnym Śląsku Marek Weckwerth

Rzeźbę Madonny z Dzieciątkiem wyrzeźbiono w drugiej połowie XV wieku w drewnie lipowym. Autor dzieła jest nieznany. Pierwotnie figura znajdowała się w klasztorze w Trzebnicy na Dolnym Śląsku, by po wielu latach trafić do norbertanek w Strzelnie.

Za tydzień zaprosimy na trzeci odcinek naszego sierpniowego przeglądu sanktuariów Kujaw i Pomorza.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie