To była forpoczta Hitlera

Rozmawiała Hanka Sowińska [email protected] 52 326 31 33
Dr Tomasz Chinciński,historyk, kierownik działu naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku
Dr Tomasz Chinciński,historyk, kierownik działu naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku Fot. Archiwum
Zorganizowana niemiecka dywersja i działania sabotażowe w Polsce, w 1939 r., są faktem. Doszło do nich m.in. na Śląsku, w Wielkopolsce i na Pomorzu. Prawdopodobnie w wyniku tych działań zginęło od 2 do 3 tys. obywateli polskich narodowości niemieckiej. Symbolem niemieckiej dywersji są wydarzenia z 3 i 4 września w Bydgoszczy. O najnowszej książce poświęconej dywersji - przed wybuchem wojny w pierwszych dniach agresji III Rzeszy na Polskę - "Pomorska" rozmawia z dr. Tomaszem Chincińskim, historykiem, kierownikiem działu naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, badaczem niemieckiej dywersji w Polsce w 1939 r.

- Niemieckim działaniom dywersyjnym w Polsce w 1939 r. poświęcił pan swoją najnowszą książkę zatytułowaną "Forpoczta Hitlera". Choć mija 71 lat to sprawa "V Kolumny" ciągle budzi wiele emocji. Dlatego ciekawi mnie, jak publikacja została przyjęta?
- To trochę kłopotliwe pytanie, bo niezręcznie jest mi się chwalić. Z listów i maili, które otrzymałem wynika, że odbiór jest pozytywny.

- Jakie są recenzje "ludzi z branży" ? A może pojawiły się opinie niemieckich badaczy?
- Polscy historycy, którzy podchodzili do sprawy dywersji ze sceptycyzmem gratulowali mi, podkreślając, że jest to książka obiektywna. To dla mnie ważna ocena. Wiem również, że publikacja została dobrze przyjęta wśród niemieckich historyków. Ukazała się recenzja dr. Gerda Kaisera - jest napisana z pewną powściągliwością, ale generalnie jest jak najbardziej pozytywna.

- Dr Kaiser nie ma wątpliwości, że w Polsce działali niemieccy dywersanci.
- Absolutnie. Postuluje nawet, by książkę przetłumaczyć na język niemiecki, bo - jak pisze - jest to jedyna polska publikacja obiektywnie traktująca ten problem.

- Niezwykle interesujący w pana książce jest wątek dotyczący Gero von Gersdorfa, jednego z liderów Deutsche Vereinigung w Bydgoszczy. Aresztowany w 1939 r. mógł być skazany za udział w tworzeniu dywersyjnych struktur. O jego działalności polski wywiad dowiedział się z odtajnionych niemieckich depesz, szyfrowanych Enigmą. Jednak największa tajemnica polskiego wywiadu musiała pozostać tajemnicą, dlatego Gerdorf opuścił więzienie przed wybuchem wojny.
- Informacja ta pochodziła od płk. Stefana Mayera, przed wojną szefa wydziału kontrwywiadowczego w II Oddziale Sztabu Głównego WP.

- W odniesieniu do Bydgoszczy "Forpoczta Hitlera" nie wyczerpuje tematyki związanej z 3 i 4 września. Przypomnę też, że powołany w 2003 r. przez IPN zespół badaczy nie znalazł w archiwach dokumentu, który demaskowałby autorów dywersji i opisywał jej przebieg.
- Fakt. Na taki dokument nie natrafiliśmy. Nie ma jednak dowodów, by negować meldunki polskiej armii, w których są informacje o działaniach niemieckich dywersantów. Już po napisaniu książki, razem z dr. Tomaszem Rabantem natrafiliśmy na bardzo ciekawe materiały na temat działań dywersyjnych i wywiadowczych w archiwum w Koblencji, w spuściźnie Kurta Graebego, który przed wojną związany był z Bydgoszczą. Dwa lata później Graebe kierował działaniami sabotażowymi prowadzonymi przez Abwehrę na Łitwie. To wskazuje na jego wcześniejsze związki z Abwehrą, bo do takich działań nie bierze się ludzi przypadkowych, niedoświadczonych w prowadzeniu działań specjalnych . Oczywiście, też nie przestaje mnie interesować polityka III Rzeszy wobec Niemców żyjących za granicą.

Tomasz Chinciński, "Forpoczta Hitlera. Niemiecka dywersja w Polsce w 1939 roku", Muzeum II Wojny i Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2010

Czytaj e-wydanie »

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie