Unikatowe zdjęcia drukarzy

MAŁGORZATA WĄSACZ [email protected]
Zakłady Graficzne PZWS z lotu ptaka (widok od strony ul. Jagiellońskiej) - 1969 rok.
Zakłady Graficzne PZWS z lotu ptaka (widok od strony ul. Jagiellońskiej) - 1969 rok.
Udostępnij:
W prezencie dla Kazimierza Karabasza, syna dyrektora Zakładów Graficznych KEN unikatowe zdjęcia drukarzy.

Od kolegi dostał kilka unikatowych zdjęć bydgoskich drukarzy z lat 50. i 60. ubiegłego wieku. Miał je przekazać Kazimierzowi Karabaszowi, synowi Mieczysława, wieloletniego dyrektora technicznego Zakładów Graficznych KEN przy ul. Jagiellońskiej. A jednak najpierw Stanisław Karabasz pokazał fotografie naszym Czytelnikom. Dziś publikujemy je na łamach "Albumu bydgoskiego".

Stanisław Karabasz opowiada: - Przez wiele lat zdjęcia były własnością Edmunda Rychlewicza, z wykształcenia, tak jak ja, drukarza. Przez całe życie Edziu pracował w Zakładach Graficznych przy ulicy Jagiellońskiej. Doskonale znał Mieczysława Karabasza. Gdy dowiedział się, że mam częsty kontakt z jego synem, Kazimierzem, wybitnym reżyserem filmów dokumentalnych, postanowił mu w prezencie przekazać fotografie. Pan Kazimierz na pewno się bardzo ucieszy, bo dwa razy w miesiącu przyjeżdża z Warszawy do Bydgoszczy. Spacerując po mieście, zawsze zatrzymuje się przy obecnym Centrum Handlowym "Drukarnia", gdzie pracował jego ojciec - opowiada Stanisław Karabasz.

Taka jest historia. Zakłady Graficzne im. Komisji Edukacji Narodowej Spółka Akcyjna z siedzibą w Bydgoszczy zostały założone w 1806 roku pierwotnie jako Drukarnia Gruenauera. W kolejnych latach kilkakrotnie zmieniały nazwy i właścicieli. Po 1945 roku weszły w skład Państwowych Zakładów Wydawnictw Szkolnych. Jednym z pierwszych podręczników wydrukowanych po wojnie był "Elementarz" M. Falskiego. Od roku 1974 zakłady funkcjonowały pod nazwą Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne. W styczniu 1995 roku nastąpiło przekształcenie przedsiębiorstwa państwowego Zakłady Graficzne im. Komisji Edukacji Narodowej w spółkę skarbu państwa. Zakłady przestały istnieć kilka lat temu.

Nie tylko plansze dla szkół.Mieczysława Karabasza doskonale pamięta Jerzy Riegel, bydgoski artysta fotografik, który w Zakładach Graficznych KEN przepracował trzydzieści lat. - Pan Mieczysław, w latach dwudziestych ubiegłego wieku, przyjechał do Bydgoszczy z Poznania. Najpierw był retuszerem rotograwiurowym. Szybko awansował na dyrektora technicznego. Wówczas, jako zwykli, szeregowi pracownicy, nie mieliśmy z nim wiele do czynienia. Pamiętam tylko, że krążyły opinie, że jest bardzo wymagający. Więc, gdy tylko go dostrzegaliśmy, od razu udawaliśmy, że coś robimy. A swoją drogą, to robiliśmy sporo. To były lata, gdy przede wszystkim drukowaliśmy podręczniki szkolne, plansze edukacyjne dla szkół, na przykład "Samochody A-Z". Przypominam sobie też, że drukowaliśmy elementarze dla mniejszości narodowych, głównie dla Litwinów i Ukraińców - wspomina Jerzy Riegel.

Będzie tablica? Przez kilkadziesiąt lat na ścianie pod arkadami Zakładów Graficznych KEN, od strony zieleńca przy ul. Gdańskiej, wisiała mosiężna tablica z nazwiskami drukarzy, księgarzy, bibliotekarzy i dziennikarzy zamordowanych przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. Tablicę zdjęto, gdy rozpoczęła się rozbiórka budynków drukarni. Tablicę zabezpieczono i w nienaruszonym stanie znajduje się na podwórku przy Biurze Miejskiego Konserwatora Zabytków przy ul. Jezuickiej 2. - Powinna wrócić na swoje miejsce. Można by ją było zamontować na ścianie Centrum Handlowego "Drukarnia" - mówi Kazimierz Karabasz.

* Więcej zdjęć w papierze.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie